Seler korzeniowy: właściwości i zastosowanie w kuchni

Michał Rydzewicz Avatar

3 min czytania

Bulwy selera korzeniowego na drewnianej skrzynce, jedna przekrojona

W skrócie

Seler korzeniowy to zgrubiały korzeń selera, który ma ok. 42 kcal w 100 g, trochę błonnika i potasu. Jada się go na surowo, gotowanego i pieczonego, a smak mocno zmienia się z obróbką. Osoby uczulone na seler muszą go całkiem unikać.

Co to jest seler korzeniowy?

Seler korzeniowy to zgrubiały, bulwiasty korzeń selera zwyczajnego, w mowie potocznej zwany też selerem korzeniem. Botanicznie jest odmianą Apium graveolens var. rapaceum z rodziny selerowatych (baldaszkowatych). Pochodzi znad Morza Śródziemnego i był znany już w starożytności. Najpierw jadano liście, dopiero później wyhodowano odmiany o dużym korzeniu.

Według tradycji do Polski trafił z Włoch za królowej Bony, razem z tym, co dziś nazywamy włoszczyzną.

Czym różni się od selera naciowego?

Obie odmiany to ten sam gatunek, ale jemy w nich co innego: w korzeniowym zgrubiałą bulwę, w selerze naciowym chrupiące łodygi. Jest jeszcze seler listkowy, uprawiany dla liści. Korzeń jest twardy i zwarty, więc nadaje się do dłuższej obróbki.

Wartości odżywcze selera korzeniowego

Wartości w 100 g selera korzeniowego według dobrasztela.pl:

Składnik (100 g) Ilość
Energia ok. 42 kcal
Białko 1,5 g
Cukry 1,5 g
Błonnik ok. 3,0 g

To niewiele energii i cukrów jak na warzywo, które dobrze wypełnia talerz.

W składzie są witaminy K, C i B6, kwas foliowy oraz potas, wapń, magnez i fosfor. Najważniejsze z nich to witamina K i potas.

Bulwa selera korzeniowego na desce

Właściwości selera korzeniowego: co realnie wnosi do diety

Seler korzeniowy to niskokaloryczne warzywo z błonnikiem i potasem, które sprawdza się jako zamiennik części ziemniaków lub makaronu. Przy tej samej objętości dostajesz mniej energii i więcej warzywnego błonnika.

Wokół selera krąży sporo obietnic zdrowotnych, ale źródła nie potwierdzają leczniczych działań korzenia. Seler nie leczy chorób i nie zastąpi leków. Przy chorobach przewlekłych sposób żywienia ustalaj z lekarzem lub dietetykiem.

Taka zamiana mieści się w zasadach zdrowego odżywiania na co dzień: więcej warzyw, mniej dodatków skrobiowych. Do zupy lub puree wystarczy wziąć seler zamiast części ziemniaków, a talerz robi się lżejszy. Ten tekst dotyczy korzenia, a nać opisuje wpis o selerze naciowym.

Jak smakuje i jak go jeść?

Smak zależy od obróbki. Miąższ zachowuje po niej kształt i sprężystość (według Auchan), więc nadaje się i do zup, i do pieczenia.

  • Surowy: chrupiący i wyrazisty, dobry starty do surówek.
  • Gotowany w bulionie: lekko słodki z nutą umami, pasuje do zup i bulionów.
  • Pieczony: orzechowy.

Z korzenia robi się też puree, zapiekanki, frytki i placki. Można go również dusić i smażyć.

Czy można jeść seler korzeniowy na surowo?

Tak, najlepiej drobno starty. Surowy korzeń jest twardy i intensywny, więc cienkie wiórki znoszą go najlepiej. Klasyczne połączenie to surówka z selera i jabłka.

Z czym go łączyć?

Dobrze pasuje do marchwi, pietruszki i ziemniaków. W daniach jednogarnkowych sprawdza się obok liściastych warzyw, np. w zestawie z jarmużem do zup.

Jak wybrać i przechować seler korzeniowy?

Świeży korzeń jest zwarty i twardy (według Auchan). Przy zakupie sprawdź:

  • twardość: korzeń nie ugina się pod palcem,
  • kolor: bez pożółkłych fragmentów,
  • powierzchnię: bez ciemnych plamek i miękkich miejsc.

Seler zbiera się jesienią i przy dobrych warunkach leży do wiosny. Do długiego przechowywania nadają się m.in. odmiany Rex, Prinz i Markiz (warzywa.pl). Trzymaj korzeń w chłodnym miejscu, a jesienią możesz kupić zapas.

Kto powinien uważać na seler?

Osoby uczulone na seler muszą go unikać. Seler należy do alergenów, które trzeba oznaczać na opakowaniach (rozporządzenie UE 1169/2011, załącznik II), więc w gotowych produktach sprawdzaj skład.

Przy lekach przeciwzakrzepowych ilość witaminy K w diecie ustala lekarz lub dietetyk. Seler jest jej źródłem, więc nie zmieniaj jadłospisu na własną rękę.

Michał Rydzewicz Avatar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *